Load balancing bij je laadpaal: zo werkt dynamic load balancing
Load balancing bij een laadpaal betekent dat je laadpaal nooit meer stroom gebruikt dan er op dat moment over is in je meterkast. Draaien de warmtepomp, inductieplaat en wasmachine tegelijk? Dan verlaagt de laadpaal automatisch de laadstroom. Zakt het verbruik weer, dan laadt je auto direct sneller. Zo springt de hoofdzekering er niet uit en heb je vaak geen zwaardere aansluiting nodig.
In dit artikel lees je hoe load balancing werkt, wanneer je het nodig hebt en wat het verschil is tussen meten via de P1-poort en via CT-klemmen. Ook zie je hoe het samenwerkt met zonnepanelen, een 3-fase aansluiting en meerdere laadpunten.
Wat is load balancing bij een laadpaal?
Load balancing (letterlijk: lastverdeling) verdeelt de beschikbare stroom van je aansluiting over je laadpaal en de rest van je huis of pand. Een meter houdt continu bij hoeveel stroom er al wordt gebruikt. De laadpaal krijgt alleen wat overblijft.
Voorbeeld: je hebt een 1-fase aansluiting van 35A, goed voor ongeveer 8 kW. Je laadpaal kan 32A (7,4 kW) leveren. Zet je de vaatwasser en de oven aan, dan is er te weinig over voor vol laden. Zonder load balancing slaat de hoofdzekering door. Met load balancing zakt de laadstroom tijdelijk naar bijvoorbeeld 10A, en gaat daarna weer omhoog.
Statische en dynamische load balancing
Er zijn twee vormen:
- Statische load balancing stelt een vaste maximale laadstroom in, bijvoorbeeld 16A. Dat is eenvoudig, maar je laadt ook langzaam als er volop ruimte is.
- Dynamic load balancing past de laadstroom elke paar seconden aan op het actuele verbruik. Je laadt zo snel als het kan en zo langzaam als het moet.
Voor bijna elke situatie is dynamic load balancing de betere keuze. Daar gaat de rest van dit artikel over.
Load balancing en smart charging
De termen worden vaak door elkaar gebruikt. Load balancing beschermt je aansluiting tegen overbelasting. Smart charging gaat een stap verder en stuurt ook op het moment van laden, bijvoorbeeld op zonnestroom of een lage dynamische stroomprijs. Load balancing is de basis, smart charging bouwt erop voort.
Heb je load balancing nodig?
In de meeste woningen met een laadpaal: ja. Een laadpaal is vaak de grootste verbruiker in huis, en hij draait juist ’s avonds, als ook de rest van het huishouden stroom vraagt. Hoe krap het wordt, hangt af van je aansluiting.
| Aansluiting | Totaal vermogen | Veelgebruikte laadpaal | Ruimte over tijdens vol laden | Advies |
|---|---|---|---|---|
| 1 × 35A | ca. 8 kW | 1-fase 32A (7,4 kW) | ca. 3A | Load balancing sterk aanbevolen |
| 1 × 40A | ca. 9,2 kW | 1-fase 32A (7,4 kW) | ca. 8A | Load balancing sterk aanbevolen |
| 3 × 25A | ca. 17 kW | 3-fase 16A (11 kW) | 9A per fase | Aanbevolen bij warmtepomp of inductie |
| 3 × 35A | ca. 24 kW | 3-fase 32A (22 kW) | 3A per fase | Load balancing sterk aanbevolen |
Indicatieve waarden. Je installateur bepaalt wat in jouw situatie veilig en verstandig is.
Load balancing is vrijwel altijd nodig als je:
- een 1-fase aansluiting hebt;
- een warmtepomp, inductiekookplaat, elektrische boiler of airco gebruikt;
- twee auto’s of meerdere laadpunten wilt laden;
- zonnepanelen hebt en op eigen zonnestroom wilt laden;
- geen dure netverzwaring wilt aanvragen.
Minder nodig is het als je een ruime 3-fase aansluiting hebt, weinig andere grote verbruikers en vooral ’s nachts laadt. Ook dan geeft load balancing zekerheid, want je verbruik verandert vaak sneller dan je denkt.
Hoe werkt load balancing: via de P1-poort of CT-klemmen?
Voor dynamic load balancing moet de laadpaal weten hoeveel stroom de rest van het pand gebruikt. Die meting komt uit de slimme meter (via de P1-poort) of uit stroomklemmen in de meterkast.
- Meten: de slimme meter of de klemmen meten het totale verbruik per fase.
- Doorgeven: een dongle of converter zet die meting om naar een signaal dat de laadpaal begrijpt, bijvoorbeeld Modbus TCP.
- Berekenen: de laadpaal berekent hoeveel stroom er nog vrij is tot de maximale waarde van je aansluiting.
- Bijsturen: de laadstroom gaat automatisch omhoog of omlaag, tot minimaal 6A. Is er minder dan 6A vrij, dan pauzeert het laden.
P1-poort of CT-klemmen vergeleken
| Via de P1-poort | Via CT-klemmen | |
|---|---|---|
| Wat je nodig hebt | Slimme meter + P1-dongle | Stroomklemmen + converter in de meterkast |
| Installatie | Inpluggen op de slimme meter | Klemmen om de hoofdkabels, door een installateur |
| Meetinterval | Elke seconde (DSMR 5.0) of 10 seconden (DSMR 4.2) | Continu, vrijwel direct |
| Teruglevering zonnepanelen | Ja, de meter ziet de netto stroom | Ja, mits goed geplaatst |
| Geschikt voor | Woningen en kleine bedrijfspanden met slimme meter | Panden zonder (bereikbare) slimme meter, submetering, grotere installaties |
In de meeste woningen is de P1-poort de eenvoudigste en goedkoopste route. De slimme meter meet al alles wat nodig is. Zonder slimme meter, of als de P1-poort niet beschikbaar is, zijn CT-klemmen het alternatief. Xemex heeft daarvoor de stroomconverter CSMB.
Load balancing met zonnepanelen
Met zonnepanelen wordt load balancing extra waardevol. Omdat de slimme meter ook ziet hoeveel je teruglevert, kan de laadpaal dat overschot direct in je auto stoppen. Veel laadpalen bieden daarvoor laadmodi zoals:
- Alleen zonnestroom: laden start pas bij voldoende overschot en volgt de opwek.
- Zon + net: laden op een minimumstroom, aangevuld met zonnestroom zodra die er is.
- Snel laden: zo snel als de aansluiting toelaat, binnen de grenzen van load balancing.
Dat wordt steeds belangrijker. De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027, waardoor terugleveren veel minder oplevert. Elke kWh die je zelf in je auto laadt, hoef je later niet duur in te kopen. Lees meer over zelfconsumptie optimaliseren.
Welke laadmodi beschikbaar zijn, verschilt per laadpaal. De dongle levert de meetdata, de laadpaal bepaalt de strategie.
Load balancing bij een 3-fase aansluiting
Ook met een 3-fase aansluiting is load balancing verstandig. De zekering beschermt namelijk elke fase apart. Een 3 × 25A aansluiting heeft dus geen 75A om vrij te verdelen, maar 25A per fase. Daar zit het risico: een 3-fase laadpaal trekt van alle drie de fasen evenveel, terwijl je kookplaat, wasmachine of warmtepomp vaak maar op één of twee fasen zit. Die ene fase raakt dan als eerste vol.
Goede dynamic load balancing meet daarom per fase en stemt de laadstroom af op de zwaarst belaste fase. Een slimme meter met P1-poort levert die meting per fase gewoon mee.
Praktijkvoorbeeld: een woning met 3 × 25A, een 11 kW laadpaal en een warmtepomp op fase 1. Start de warmtepomp, dan ziet de laadpaal dat fase 1 vol raakt en verlaagt hij de laadstroom van 16A naar bijvoorbeeld 10A. Stopt de warmtepomp, dan gaat de laadstroom weer naar 16A.
Meerdere laadpunten en netcongestie
Bij bedrijven, appartementencomplexen en parkeerterreinen staan vaak meerdere laadpunten op één aansluiting. Load balancing verdeelt dan het beschikbare vermogen over alle auto’s die op dat moment laden. Komt er een auto bij, dan krijgt iedereen iets minder. Vertrekt er een, dan gaat de rest sneller.
Dat is in Nederland extra relevant door netcongestie: in veel regio’s is een zwaardere aansluiting niet of pas na jaren beschikbaar. Met load balancing haal je het maximale uit de aansluiting die je al hebt. Lees meer over netcongestie oplossen binnen je bestaande aansluiting.
In Vlaanderen speelt het capaciteitstarief: je betaalt mee voor je hoogste maandpiek. Door laadpieken af te vlakken, houd je die piek en daarmee je nettarief lager. Voor grotere laadpleinen of panden met meerdere grote verbruikers (batterij, warmtepomp, PV) is een energiemanagementsysteem zoals ENNY-EMS de logische volgende stap. Dat stuurt niet alleen laadpalen, maar alle flexibele verbruikers samen.
Load balancing met de Xemex Smart Connect P1
De Xemex Smart Connect P1 is een compacte P1-dongle die de realtime meetdata van de slimme meter doorgeeft aan je laadpaal. De laadpaal gebruikt die data voor dynamic load balancing en laden op zonnestroom. De dongle is ontwikkeld en geproduceerd in Nederland.
Zo werkt het
De Smart Connect P1 leest het P1-telegram van de slimme meter en zet het om naar Modbus TCP, een protocol dat veel laadpalen direct begrijpen. Bij een DSMR 5.0-meter krijgt de laadpaal elke seconde nieuwe data, bij DSMR 4.2 elke 10 seconden.
Compatibele laadpalen
De Smart Connect P1 werkt direct met laadpalen van onder meer Peblar, Alfen, Schneider en Mennekes.
Wat de Smart Connect P1 onderscheidt
- Werkt met lastige meters: compatibel met Sagemcom-meters (S211, T211, XS212, XT211) en de Landis+Gyr E350, zonder extra voeding.
- Flexibel verbinden: via een netwerkkabel (Ethernet), wifi of een directe peer-to-peer verbinding met de laadpaal.
- Splitterfunctie: via de P1-uitgang kun je tegelijk een bestaande P1-dongle of energiemonitor aansluiten. Je hoeft niet te kiezen tussen inzicht en slim laden.
- Meer dan laden: dezelfde data is ook bruikbaar voor thuisbatterijen, micro-omvormers, een EMS of een domoticasysteem, via Modbus TCP of MQTT.
- Nederland en België: ondersteunt DSMR 4.2 en 5.0 (NL) en E-MUCS (BE), voor 1-fase en 3-fase meters.
Voor wie?
Voor particulieren loopt de installatie via een installateur. Bekijk onze partnerlocaties voor een installateur bij jou in de buurt. Ben je installateur of laadpaalleverancier? Lees dan verder.
Voor installateurs: load balancing in één bezoek geregeld
Voor installateurs telt vooral dat load balancing snel en zonder verrassingen werkt. De Smart Connect P1 is daarop ontworpen:
- Snel geïnstalleerd: inpluggen op de P1-poort, verbinden met de laadpaal en configureren via de ingebouwde webinterface. Bereikbaar via mDNS, het lokale IP-adres of de eigen wifi-hotspot van de dongle.
- Geen netwerkgedoe: met een peer-to-peer verbinding koppel je de dongle direct aan de laadpaal, los van het thuisnetwerk van je klant.
- Bestaande dongle blijft werken: heeft je klant al een P1-dongle voor inzicht in het verbruik? Die sluit je aan op de P1-uitgang.
- Voeding: bij DSMR 5.0 voedt de dongle zich via de P1-poort. Bij DSMR 4.2, of als je de P1-uitgang gebruikt, sluit je een USB-C-voeding aan.
De handleiding, productsheet en conformiteitsverklaring staan op de productpagina van de Smart Connect P1.
Wil je de Smart Connect P1 inzetten in je installaties? Neem contact op met ons salesteam voor prijzen, projectondersteuning of een proefexemplaar.
Veelgestelde vragen over load balancing
Wat is dynamic load balancing?
Dynamic load balancing past de laadstroom van je laadpaal continu aan op het actuele stroomverbruik in je woning of pand. Zo laad je zo snel als je aansluiting toelaat, zonder dat de hoofdzekering doorslaat.
Heeft elke laadpaal load balancing?
Veel moderne laadpalen ondersteunen load balancing, maar hebben daarvoor een externe meting nodig: een P1-dongle of stroomklemmen. Zonder die meting weet de laadpaal niet hoeveel stroom de rest van het huis gebruikt.
Welke laadpalen werken met de Smart Connect P1?
De Smart Connect P1 werkt direct met laadpalen van onder meer Peblar, Alfen, Schneider en Mennekes. Twijfel je over een ander merk? Neem dan contact met ons op.
Werkt load balancing met elke slimme meter?
De Smart Connect P1 ondersteunt DSMR 4.2 en 5.0 in Nederland en E-MUCS in België. Ook Sagemcom-meters en de Landis+Gyr E350 werken, zonder extra voeding.
Kan ik mijn bestaande P1-dongle blijven gebruiken?
Ja. Via de P1-uitgang van de Smart Connect P1 sluit je een tweede dongle of energiemonitor aan. Beide krijgen dezelfde data.
Is load balancing nodig bij een 3-fase aansluiting?
Vaak wel. De zekering beschermt elke fase apart, en andere grote verbruikers belasten meestal maar één fase. Load balancing per fase voorkomt dat die fase overbelast raakt.
Werkt load balancing samen met zonnepanelen en een dynamisch energiecontract?
Ja. De slimme meter ziet ook je teruglevering, dus de laadpaal kan op zonnestroom laden. Of hij ook op dynamische tarieven stuurt, hangt af van de laadpaal of het energiemanagementsysteem.
Wat is het verschil met smart charging?
Load balancing beschermt je aansluiting tegen overbelasting. Smart charging bepaalt daarnaast wanneer je laadt, bijvoorbeeld op zonnestroom of bij een lage stroomprijs.
Altijd startklaar
Ben je benieuwd wat we voor jouw organisatie kunnen betekenen? Neem contact op met Xemex en bespreek jouw wensen met ons team. Samen realiseren we een oplossing die jouw energie-uitdagingen aanpakt en nieuwe mogelijkheden opent.
Burgemeester Burgerslaan 40
5245 NH ’s-Hertogenbosch, Nederland
Metropoolstraat 11a
2900 Schoten; België
