Salderingsregeling stopt: is een thuisbatterij slim?
In de praktijk ervaren consumenten dit als een fors voordeelverlies. Onder de oude regeling kreeg je voor elke teruggeleverde kWh het volle tarief terug via salderen. Na 2027 krijg je hooguit 50% ervan uitbetaald, en soms blijft er zelfs een rekening over als de terugleverkosten hoog zijn. Dit maakt dat zonnepanelen minder snel “gratis” worden terugverdiend. Veel mensen zijn daarom bezorgd dat ze met een overschot aan zonnestroom na 2027 duur uit zijn. Een populaire gedachte is om daarom in een thuisbatterij te investeren, zodat je meer eigen stroom verbruikt in plaats van terug te leveren.
Wat merken consumenten van de nieuwe regels?
- Geen salderen meer: Tot en met 2026 werd het terugleveren verrekend met verbruik; na 2027 verdien je hier geen belastingvoordeel meer op. Je betaalt gewoon over elk verbruik kWh de energiebelasting en btw, ook over energie die je vroeger zou hebben gesaldeerd.
- Terugleververgoeding: Voor elke kWh die je wél teruglevert ontvang je nog altijd een vergoeding. Wettelijk geldt dat dit minimaal de helft moet zijn van je eigen stroomtarief. In de praktijk varieert die vergoeding per contract of leverancier. Bij een vast contract kan de leverancier de vergoeding niet zomaar aanpassen.
- Terugleverkosten blijven: Energieleveranciers mogen na 2027 nog steeds kosten in rekening brengen voor elke kWh die je teruglevert. Deze terugleverkosten zijn vaak een vast bedrag of een kleine toeslag per kWh. ACM waakt erop dat zulke kosten niet buitensporig worden. Veel leveranciers zeggen de kosten na 2027 juist te zullen verlagen, maar volledig afschaffen gebeurt niet (Consumentenbond verwacht wel enige verlaging, maar onbekend hoeveel).
- Focus op eigen verbruik: Doordat je voor teruggeleverde stroom minder krijgt, wordt het steeds aantrekkelijker om opgewekte stroom direct zelf te gebruiken. Apparaten laten draaien wanneer de zon schijnt loont meer, omdat je die kWh anders gratis (zonder belastingen) verbruikt in plaats van voor ~50% te verkopen.
Kortom: vanaf 2027 zul je op je jaarafrekening geen “negatieve” stroomkosten meer zien als je meer opwekt dan verbruikt – je krijgt hooguit een bescheiden vergoeding. Wel blijft het vastrecht en je vermindering op de energiebelasting gelden. Volgens Milieu Centraal en onderzoek van Vereniging Eigen Huis gaan zonnepanelen soms langer overdoen om terug te verdienen, maar zijn ze wél goed voor de portemonnee op termijn. De exacte impact hangt af van je elektriciteitsprijs, het aantal panelen en hoeveel je zelf verbruikt.
Thuisbatterij: hoge kosten, lange terugverdientijd
De interesse in thuisbatterijen groeit nu salderen verdwijnt. Een accu kan immers overtollige zonnestroom opslaan voor later, zodat je minder hoeft terug te leveren en meer direct verbruikt. Toch waarschuwen deskundigen dat de rekensom niet snel rendabel is. Een thuisbatterij is namelijk duur: inmiddels kost een systeem (inclusief omvormer en installatie) grofweg €4.500–€12.000, afhankelijk van capaciteit en merk. De batterijcapaciteit ligt doorgaans tussen 4 en 20 kWh, waarbij grotere batterijen ook meer installatiekosten vereisen.
Door die hoge prijs is de terugverdientijd vaak lang. Milieu Centraal schrijft dat een batterij “zo duur is dat je hem hoogstwaarschijnlijk niet terugverdient” met de besparing op je elektriciteitsrekening. Ook de Vereniging Eigen Huis waarschuwt dat uit onderzoeken blijkt dat er een reële kans is dat je de investering niet binnen de levensduur terugkrijgt, zelfs met het verdwijnen van salderen. Dit hangt onder andere samen met je verbruikspatroon, elektriciteitstarieven en de kosten voor stroom en opslag. Rabobank benadrukt ook dat terugverdientijden onzeker zijn, en dat beloften van leveranciers (vaak 3–7 jaar) vaak te optimistisch blijken.
Eén rekenvoorbeeld uit de praktijk toont dit aan: stel een huishouden verbruikt 3.000 kWh per jaar met 10 zonnepanelen die 3.500 kWh opwekken, waarvan 1.000 kWh direct verbruikt wordt. Met een 5 kWh batterij kan dit directe verbruik theoretisch stijgen naar bijna 2.000 kWh. Dat levert bij een stroomprijs van ~25 cent ongeveer €200–€250 extra per jaar op. Voor een batterij van €3.000 betekent dat een terugverdientijd van ruim 12 jaar, nog zonder rekening te houden met kapitaalkosten.
Kortom: een thuisbatterij kan je eigen verbruik verhogen, maar de investering is hoog. Onderzoeken concluderen dat je vaak niet uitkomt, tenzij je zeer veel van je eigen stroom kunt opslaan en (fors) dure stroom vervangt. Overweeg andere besparingen eerst (isolatie, slimme apparaten, etc.).
Verschillende situaties: gezin vs. pensionado
Wie valt het meeste of minst profiteert van een batterij? Een belangrijke factor is wanneer je thuis bent en stroom verbruikt.
- Werkende (gezinnen): Een gezin waarvan de volwassenen overdag werken, heeft meestal lage consumptie tijdens zonuren. Dit betekent: veel van de zonnestroom wordt overdag teruggeleverd. Zonder batterij krijgt zo’n huishouden voor die stroom dus alleen de beperkte terugleververgoeding (en betaalt misschien kosten). In zo’n situatie kan een batterij in theorie meerwaarde bieden omdat je dat overschot opslaat voor de avond. Maar bedenk: je kunt óók je gebruik aanpassen. Start bijvoorbeeld overdag je wasmachine of laad de EV juist in de middag als de zon schijnt. De Consumentenbond benadrukt dat je apparaten kunt laten draaien wanneer de zon er is (bijv. EV laden, was draaien), zodat je minder hoeft terug te leveren. Zonder EV of warmtepomp verbruik je anders weinig overdag, en haal je ’s avonds veel energie van het net – daar betaal je dan het volle tarief voor. Een batterij kan dat verbruik verschuiven, maar de winst (vergelijkbare ~€200–€300 per jaar uit eerder voorbeeld) blijft beperkt tegenover de aanschafprijs.
- Met elektrische auto of warmtepomp: Heb je naast zonnepanelen ook een EV of (warmte)pomp? Dan is je dagverbruik vaak hoger. Een EV kan je instellen om slim op te laden als er veel zonnestroom is. Milieu Centraal wijst erop dat de batterij van een elektrische auto gemiddeld ~60 kWh is – enorm in vergelijking met een thuisaccu van 2–20 kWh – en dat slim laden zo je eigenverbruik kan verhogen van zo’n 30% naar ruim 50%. De auto fungeert dan als mobiele batterij. Voor een vaste thuisbatterij geldt dat deze (zeker met veel apparaten) meer rendement oplevert, maar de rekensom wordt complex. HIER beschrijft: “Zeker als je elektrisch gaat rijden of een warmtepomp aanschaft, kan een thuisbatterij aantrekkelijker worden”, maar het hangt af van hoeveel je ervan door de dag gebruikt en hoe alles is ingesteld. In de praktijk is het vaak handiger om de warmtepomp ’s zomers ’s middags water te laten verwarmen of je EV alleen als er zon is (via een slimme lader), zodat je van je zonnepanelen profiteert zonder extra investering.
- Retireerden (pensionado’s): Oudere mensen zijn vaak veel thuis overdag en gebruiken al meer zonne-energie direct. Wie boven de 70 is en niet van plan is grote vermogensverhogende toestellen (EV, AC, elektrische kookplaat) aan te schaffen, zal doorgaans weinig overschot hebben. Dat betekent dat je weinig kWh voor een vergoeding hoeft in te leveren. Een thuisbatterij voegt in zulke gevallen weinig extra zelfverbruik toe. Bovendien: omdat de investering zo hoog is, kost het vaak 10–12 jaar of langer om die terug te verdienen, wat moeilijk haalbaar is voor 70-plussers. In die situatie is het verstandiger om nu je apparaten zo veel mogelijk op zonnige uren te gebruiken. Draai de was- of vaatmachine overdag, zet de verwarming (of boiler) iets eerder aan tijdens zonuren, en laad de EV midden op de dag op. Zo krijg je gratis eigen stroom zonder batterij.
Wanneer wél een thuisbatterij interessant kan zijn
Een thuisbatterij is niet voor iedereen een goede keuze. Over het algemeen geldt: hoe meer zonnestroom je anders zou terugleveren, hoe groter de potentiële winst is. Praktische adviezen:
- Analyseer je verbruik en opwek. Bekijk hoe je het afgelopen jaar je energie hebt verbruikt en hoeveel je hebt teruggeleverd. Vraag bij je netbeheerder of energieleverancier een overzicht op, of gebruik een app/monitoring van je zonnepanelen. Zo zie je of je veel stroom overdag kwijt bent. Als je jaarlijks weinig netto teruglevert (omdat je veel zelf gebruikt), heb je minder baat bij een batterij. Als je juist grootschalig teruglevert, kan een batterij relatief meer kWh voor eigen gebruik schakelen.
- Profiteer van slimme apparaten. Zet zware verbruikers aan als de zon schijnt. Denk aan de was-, droger- en vaatwasser, de elektrische boiler (warmwater), of laad je elektrische auto in de middag (via slim laden). Hierdoor gebruik je meer eigen zonnestroom en betaal je minder voor netstroom. Milieu Centraal en Consumentenbond geven hier expliciet advies over: benut de zonnestroom ter plekke, dan hoef je die niet aan het net te verkopen.
- Dynamisch contract en EV als batterij. Heb je een dynamisch tarief en/of EV, dan kan een batterij ook werken voor prijsverschillen. Rabobank noemt de strategie van een handelsbatterij (waardoor je stroom inkoopt bij lage prijzen en verkoopt bij hoge) maar waarschuwt dat de winst onzeker is. Voor velen is het praktischer om simpelweg een slimme laadpaal te gebruiken. Bij een vaste klant is de gemiddelde EV-batterij vaak de “thuisbatterij” die het meeste zelfverbruik oplevert.
- Check de terugverdientijd. Gebruik rekenmodellen (zoals op de sites van Milieu Centraal of de Energievergelijker) om een schatting te maken. Doe de Opslagcheck van Vereniging Eigen Huis of rekenvoorbeelden van HIER om te zien of je het rendabel kunt maken. Realistisch is het dat de terugverdientijd rond de 10 jaar of meer ligt. Vraag je af of je die investering wilt doen voor wat voordeel op je energierekening. Let erop dat er (nog) geen landelijke subsidies voor thuisbatterijen zijn; alleen soms lokale initiatieven.
Praktijkvoorbeeld: Stel: een gezin verbruikt 3.000 kWh per jaar en heeft 10 zonnepanelen (3.500 kWh opwek). Ze gebruiken nu 1.000 kWh direct, leveren 2.500 kWh terug. Met een 6 kWh batterij zou dat eigen gebruik theoretisch kunnen groeien tot ~2.000 kWh. Bij een stroomprijs van ~25 cent levert dat per jaar zo’n €200–€250 extra op. Voor een batterij van ≈€3.000 is dat een terugverdientijd van ≈12 jaar. Zonder batterij leverde je voor die 1.500 kWh nog een vergoeding (bijv. 50% tarief), maar je betaalde voor elke kWh die je anders had afgenomen. Zo’n batterij helpt dus vooral bij het afdekken van avondverbruik, maar is een forse investering.
Eerst meten, dan investeren
De afschaffing van de salderingsregeling betekent niet automatisch dat een thuisbatterij voor iedere eigenaar van zonnepanelen de beste oplossing is. Wie zijn energiekosten wil beperken, doet er verstandig aan eerst te kijken naar het eigen energieprofiel: hoeveel stroom wekken de zonnepanelen op, hoeveel daarvan wordt direct zelf gebruikt en hoeveel wordt teruggeleverd? Met die informatie wordt duidelijk waar de grootste kansen liggen. Soms is dat een thuisbatterij, maar vaak begint de oplossing eenvoudiger: zoveel mogelijk elektrische apparaten gebruiken op momenten dat de zonnepanelen stroom produceren. Denk aan het overdag draaien van de wasmachine en vaatwasser of het slim laden van een elektrische auto. Zeker huishoudens die overdag veel thuis zijn, kunnen hierdoor al een groot deel van hun zonnestroom zelf benutten.
Slim meten vormt daarbij de basis. Met slimme meters en energiemonitoring van Xemex wordt inzichtelijk hoeveel energie een woning opwekt, verbruikt en teruglevert. Daarmee kunnen huishoudens niet alleen zien dát ze stroom terugleveren, maar ook wanneer en hoeveel. Dat inzicht helpt om het energieverbruik beter af te stemmen op de eigen opwek en daarmee onnodige teruglevering en terugleverkosten te beperken. En pas wanneer uit de meetgegevens blijkt dat er structureel veel zonnestroom overblijft die niet direct kan worden gebruikt, is het zinvol om te onderzoeken of een thuisbatterij financieel interessant is.
Niet zoveel mogelijk energie opslaan, maar zoveel mogelijk energie slim gebruiken: dát wordt na 2027 de belangrijkste sleutel tot een lagere energierekening.
Bronnen
Meer weten? Vraag het ons!
Heb je een vraag over onze producten of oplossingen? Neem dan contact met ons op. Samen kijken we naar de beste oplossing voor jouw energievraagstuk
Burgemeester Burgerslaan 40
5245 NH ’s-Hertogenbosch, Nederland
Metropoolstraat 11a
2900 Schoten; België
