Faillissementen energiemarkt leggen groot probleem bloot

Faillissementen in de energiemarkt leggen een groter probleem bloot

De energietransitie begon als een belofte van vooruitgang. Zonnepanelen zouden energie democratiseren, batterijen zouden netcongestie oplossen en slimme software zou vraag en aanbod automatisch in balans brengen. Het was een markt waarin optimisme en snelheid lange tijd belangrijker waren dan stabiliteit.

In die fase ontstonden honderden nieuwe bedrijven. Ze bouwden laadoplossingen, thuisbatterijen en energiemanagementsystemen die vooral één ding moesten doen: slimmer zijn dan de vorige generatie technologie. Investeerders en klanten keken vooral naar rendement, functionaliteit en innovatie. Maar naarmate de markt volwassen wordt, verandert de realiteit. Niet alle bedrijven overleven die versnelling. Het recente faillissement van Accuselect, de problemen rond Enovates en eerdere verschuivingen bij EVBox laten zien dat de sector zich in een overgangsfase bevindt. Individueel zijn het bedrijfsverhalen, maar samen vormen ze een patroon dat steeds moeilijker te negeren is.

De kernvraag verschuift daardoor. Niet langer alleen wat een systeem kan, maar vooral of het systeem blijft werken wanneer de organisatie erachter verdwijnt.

Van hardware naar software als kern van energie

Tien jaar geleden was de energiemarkt overzichtelijk. Een laadpaal laadde een auto, een batterij sloeg energie op en een meter registreerde verbruik. De intelligentie zat grotendeels in de hardware zelf. Vandaag is dat fundamenteel anders. Energie-installaties functioneren als verbonden digitale systemen waarin software bepaalt hoe energie wordt gebruikt, opgeslagen en verdeeld. Batterijen reageren op dynamische tarieven, laadpalen sturen vermogen op basis van netbelasting en EMS-platformen optimaliseren het volledige energieprofiel van een gebouw.

Die verschuiving heeft de sector krachtiger gemaakt, maar ook afhankelijker.

Want software is geen statisch product. Het moet worden onderhouden, geüpdatet en beveiligd. En vooral: het moet blijven bestaan binnen een organisatie die dat kan blijven dragen. Het faillissement van Accuselect maakt dat zichtbaar. De hardware blijft bestaan, maar de softwarelaag die de batterij aanstuurt en optimaliseert, wordt onzeker zodra een bedrijf wegvalt. Dat is precies waar de energiemarkt vandaag mee worstelt: de fysieke installatie is stabiel, maar de digitale laag erboven niet vanzelfsprekend.

Historisch gezien is dit geen nieuw patroon. In de telecomsector zagen we dezelfde beweging. Eerst explosieve groei van aanbieders, daarna consolidatie, en uiteindelijk een markt waarin alleen de meest stabiele en interoperabele partijen overbleven.

De energiemarkt beweegt nu in dezelfde richting.

Wanneer innovatie plaatsmaakt voor continuïteit

De eerste fase van de energietransitie draaide volledig om innovatie. Wie de slimste app had of de hoogste besparing kon tonen, won de markt. Inmiddels verschuift die logica. Energie-infrastructuur wordt niet meer gezien als kortetermijnproduct, maar als langetermijninvestering. Installaties gaan tien tot vijftien jaar mee, terwijl softwareplatformen soms binnen enkele jaren veranderen of verdwijnen. Die spanning zorgt voor een andere manier van kijken naar technologie. Waar eerder vooral rendement centraal stond, ontstaat nu een bredere afweging rond continuïteit, stabiliteit en afhankelijkheid.

Onderstaande vergelijking laat die verschuiving duidelijk zien.

In gesprekken binnen de sector komt steeds vaker dezelfde zorg terug. Niet zozeer of een systeem vandaag werkt, maar of het over vijf of tien jaar nog ondersteund wordt. Dat maakt afhankelijkheid van één leverancier een steeds belangrijker risico in de besluitvorming.